درسنامه آموزشی هدیههای آسمانی کلاس چهارم
درس 11: دو دوست
از کاروان عقب مانده است؛ زیرا شترش دیگر نمیتواند قدمی بردارد.
بارها را خود بر دوش میگیرد و پیاده به راه ادامه میدهد.
آفتاب به شدّت میتابد. بسیار تشنه و خسته است؛ عرق از سر و رویش میریزد.
به سختی نفس میکشد امّا همچنان با اراده بیابان را پشت سر میگذارد.
خود را از یاد برده است و هدفی جز رسیدن به رسول خدا و سپاه اسلام ندارد؛ سپاهی که برای مقابله با دشمنان اسلام به سرزمینی دور میرود.
در گوشهای از آسمان، ابری میبیند.
- «خدایا ! تو را شکر میکنم. در میان این صحرای خشک و این ابر!».
راه خود را به سوی آن کج میکند. به محلّی میرسد که مقداری آب باران در آن جمع شده است؛ آبی زلال و خنک!
دستانش را پُر میکند؛ آب را به نزدیک لبهای خشکیدهاش میبرد امّا ناگاه به یاد چیزی میافتد.
آب را با دقّت در مشکی که به همراه دارد، میریزد و حرکت میکند.
مدّتهاست که پیاده میرود؛ خسته و تشنهتر از قبل است.
ناگهان از دور چشمش به سپاه اسلام میافتد. اشکِ شوق از چشمانش سرازیر میشود؛ سریعتر گام برمیدارد.
سپاهیان از دور شَبَحی را میبینند.
- «ای رسول خدا، کسی به سوی ما میآید».
- «خدا کند ابوذر باشد!»
شبح نزدیک و نزدیکتر میشود؛
یکی از سپاهیان فریاد میزند: «او ابوذر است. ابوذر میآید.»
پیامبر لبخند میزند.

پیامبرِ خدا به استقبالش میآید.
بارها را از دوش او میگیرد.
ابوذر از شدّت خستگی و تشنگی، بیحال بر زمین میافتد.
- «برادران، آب بیاورید؛ ابوذر خیلی تشنه است».
لبهای خشکیدهاش باز میشود و با صدایی ضعیف میگوید: «نه! لازم نیست. آب همراه دارم!»
- «آب همراه داشتی و ننوشیدی؟»
- «... بله ... در آن مشک ... آب گوارایی است».
- «پس چرا از آن ننوشیدی؟»
«... با خود گفتم شاید رسول خدا تشنه باشد؛ صبر کردم تا نخست او از آن بنوشد...».
و از حال میرود.
سپاهیان بُهت زده به ابوذر نگاه میکنند.
لبخندی پرمعنا بر لبان پیامبر خدا نقش بسته است.
برایم بگو (صفحه 78 کتاب درسی)
از رفتار این دو دوست (پیامبر و ابوذر) چه درسی گرفتی؟ ایثار و از خود گذشتگی و دوستی صمیمانه
کامل کنید (صفحه 78 کتاب درسی)
حدیث زیر را با دقّت بخوانید.
- با توجّه به مفهوم حدیث بنویسید که شما برای دوستانتان چه کارهای دیگری انجام میدهید تا دوستیتان بیشتر شود.
عیادت هنگام بیماری
با دوستمان رو راست هستیم
عیب آنها را به کسی نمیگوییم
مرتب احوالشان را میپرسیم
در درسها به او کمک میکنیم
بررسی کنید (صفحه 79 کتاب درسی)
پیامبر اسلام -صلّی اللّه علیه و آله- میفرماید: «مؤمن آینهی مؤمن است».
- به نظر شما آینه چه ویژگیهایی دارد که انسانهای خوب و مؤمن در ارتباط دوستانه با یکدیگر، باید مثل آینه باشند؟
آینه
1- آینه عیب ما را فقط به ما نشان میدهد.
2- پشت سر، عیب ما را نشان نمیدهد.
3- عیب ما را آرام و بیصدا میگوید و داد نمیزند.
4- عیب ما را به همان اندازه که هستند میگوید.
5- ما را همانگونه که هستیم نشان میدهد.
دوست خوب
1- عیب ما را فقط به خودمان میگوید.
2- پشت سر ما عیب جویی نمیکند.
3- عیب ما را به آرامی به خودمان میگوید.
4- عیب ما را بزرگ و کوچک نمیکند.
5- با ما یک رنگ و صادق است.
گفتوگو کنید (صفحه 80 کتاب درسی)
در گروههای دو نفره به این سؤالها پاسخ دهید.
- تو از دوستت چه انتظاری داری؟ پنهان و آشکارش یکی باشد، در سختیها پشتیبانم باشد، آنچه در دسترس اوست از من دریغ نکند.
- حدس میزنی دوستت از تو چه انتظاراتی دارد؟ او هم همین انتظارات را داشت، همچنین میگفت: دوست دارد عیب او را آرام و بیصدا بگویم و داد نزنم.
- حالا نوشتهات را با نوشتهی دوستت عوض کن. آیا درست حدس زدهای؟ آیا او درست حدس زده است؟ در این باره با هم گفتوگو کنید. بله. تقریبا حدس درستی از انتظارت هم زده بودیم.
ایستگاه فکر (صفحه 80 کتاب درسی)
دوستان شما چه ویژگیهای خوبی دارند؟ چهار ویژگی خوب دوستانت را بنویس.
مهربان، دلسوز، باگذشت، راستگو
آیا میدانی تمام این ویژگیهایی که برای دوستانت نوشتی، ویژگیهای خودت هم هستند؟
شاید بگویی من که بعضی از این ویژگیها را ندارم! امّا دیر یا زود شما هم دارای این ویژگیها خواهی شد؛ میدانی چرا؟
برای پاسخ دادن به این سؤال، دربارهی این شعر با دوستان خود گفتوگو کن و معنای آن را در چند جمله بگو.
تو اوّل بگو با کیان زیستی
پس آنگه بگویم که تو کیستی
معنی: تو در ابتدا بگو با چه کسانی زندگی و معاشرت کردی (نشست و برخاست کردی) تا من بگویم که تو چگونه انسانی هستی.
این بیت به تأثیر زیاد هم نشینی بر روی رفتار و اخلاق انسان اشاره دارد.
تدبر کنیم (صفحه 81 کتاب درسی)
لَیتَنی لَم اَتَّخِذ فُلانًا خَلیلًا (سورهی فرقان، آیهی 28)
(فرد گناهکار در روز قیامت میگوید) ای کاش فلانی را به عنوان دوست انتخاب نکرده بودم.
این آیه را بخوانید و دربارهی پیام آن با دوستانتان گفتوگو کنید. انتخاب دوست بر اخلاق و رفتار انسان تأثیر خواهد داشت و اگر دوست انسان فرد شایستهای نباشد احتمال دارد او به گناه و راه خطا برود.
با خانواده (صفحه 81 کتاب درسی)
پیامبر اسلام -صلّی اللّه علیه و آله- در یک جملهی زیبا میفرماید: «دوست خوب نعمت است».
شما نیز با کمک پدر و مادر، جملهای زیبا دربارهی دوستی پیدا کنید و با خطّ خوش بنویسید.
تا توانی میگریز از یار بد / یار بد بدتر بود از مار بد
مار بد تنها تو را بر جان زند / یار بد بر جان و بر ایمان زند